AMOR FATI

Ten tekst zawiera głównie kopie kilku fragmentów książki Irvina Yaloma Patrząc w słońce”.

 

Stary prorok Zaratustra z utworu Fryderyka Nietzschego „Tako rzecze Zaratustra” rzuca fundamentalne pytanie:

„Co byłoby, gdybyś miał żyć takim samym życiem wciąż od nowa przez całą wieczność – jak by cię to zmieniło?

 

Cytuję dosłownie za Yalomem eksperyment myślowy Nietzschego:

„A gdyby tak pewnego dnia lub nocy jakiś demon wpełznął za tobą w twą najsamotniejsza samotność i rzekł ci – życie to, tak jak je teraz przeżywasz i przeżywałeś, będziesz musiał przeżywać raz jeszcze i niezliczone jeszcze razy; i nie będzie nic w nim nowego, tylko każdy ból i każda rozkosz, i każda myśl, i westchnienie, i wszystko niewymownie małe i wielkie tego życia wrócić ci musi, i wszystko w tym samym porządku i następstwie – tak samo ten pająk i ten blask miesiąca pośród drzew i tak samo ta chwila i ja sam. Wieczna klepsydra istnienia odwraca się jeno – a ty z nią pyłku z pyłu!

Czy nie padłbyś na ziemię i nie przeklął demona, który by tak mówił?”

 

Myśl, by wyobrazić sobie przeżywanie swego życia takiego, jakim jest ciągle od nowa w niezmienionej formie, jeśli się ją potraktuje z powagą, może prowadzić do szokujących wręcz przemyśleń.  Pojawiają się pytania, na ile się godzimy na swoje życie, na ile czujemy autorami, na ile mamy poczucie, ze ktoś inny nam je układa, a my jesteśmy bezwolni w jego biegu.

Może powodować smutek, przygnębienie, wręcz poczucie bycia skazanym na niechciany los, ale tez i złość – na siebie, na innych.

 

Komentarz Yaloma:

„Nie może w twoim życiu zajść żadna pozytywna zmiana, dopóki jesteś przywiązany do myśli, że masz żyć dobrze z jakiegoś powodu, który jest poza tobą. Dopóki przerzucasz całą odpowiedzialność na innych, którzy traktują cię niesprawiedliwie – na męża-prostaka, zbyt wymagającego i niewspierającego szefa, złe geny, nieodparty przymus – dopóty nie wyjdziesz z impasu. Ty i tylko ty odpowiadasz za kluczowe aspekty swojej życiowej sytuacji i tylko ty dysponujesz mocą, która może je zmienić. Nawet więc kiedy stajesz przed przytłaczającymi zewnętrznymi ograniczeniami, wciąż masz swobodę wyboru: możesz przyjąć różne postawy wobec tych ograniczeń.”

„Jeśli wciągniesz się w ten eksperyment i okaże się, że taka myśl jest bolesna albo nawet nie do zniesienia, istnieje jedno oczywiste wyjaśnienie: nie jesteś przekonany, że przezywasz swoje życie dobrze.”

 

„Co możesz teraz zrobić w swoim życiu, żeby za rok czy za pięć lat, patrząc wstecz, nie wpadać w podobną konsternację z powodu nowych żalów, które nagromadziłeś? Innymi słowy, czy możesz znaleźć taki sposób życia, który nie powodowałby zbierania się nowych żalów?”

 

Jak wiecie, lubię czasem powroty do najprostszych, zasadniczych pytań, stąd dziś oszczędność i surowość tego tekstu. Na koniec sentencja Nietzschego – „amor fati” – „Stwórz los, który możesz pokochać”.

 

 

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s